Środki PFRON – dostępne formy wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami oraz pracodawców - Powiatowy Urząd Pracy w Olecku

Powiatowy urząd pracy realizuje zadania finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), których celem jest wspieranie aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami oraz zachęcanie pracodawców do ich zatrudniania.

Pomoc udzielana jest na podstawie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a także ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Dzięki tym środkom możliwe jest finansowanie szeregu działań wspierających zatrudnienie i rozwój zawodowy osób z niepełnosprawnościami.

Formy wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami

Osoba niepełnosprawna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu może korzystać na zasadach takich jak bezrobotni z następujących form pomocy określonych w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia:

I. Szkoleń, a także sfinansowania potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności oraz uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności.

Starosta, na wniosek osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostającej w zatrudnieniu, może sfinansować ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych koszty szkolenia do wysokości 300% przeciętnego wynagrodzenia. Starosta w celu udzielenia tej formy pomocy wydaje poszukującemu pracy skierowanie.

Finansowane są szkolenia:

wybrane przez osobę niepełnosprawną zarejestrowaną jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu,
zamawiane przez starostę w oparciu o diagnozę zapotrzebowania na zawody, umiejętności lub kwalifikacje na rynku pracy lub zgłoszenie pracodawcy lub przedsiębiorcy.

Osoba niepełnosprawna zarejestrowana jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu odbywająca szkolenie otrzymuje co miesiąc stypendium równe 120% zasiłku dla bezrobotnych, jeżeli miesięczny wymiar godzin szkolenia wynosi co najmniej 150 godzin. W przypadku niższego miesięcznego wymiaru godzin szkolenia, wysokość stypendium ustala się proporcjonalnie, ale stypendium nie może być niższe niż 20% zasiłku. Za okres udokumentowanej niezdolności do pracy osoba niepełnosprawna zarejestrowana jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu zachowuje prawo do stypendium w wysokości 50% kwoty stypendium.

Po ukończeniu szkolenia uczestnik otrzymuje zaświadczenie lub inny dokument wystawiony przez instytucję szkoleniową.

Szkolenie może trwać do 24 miesięcy.

Starosta, na wniosek osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu, może sfinansować ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych koszty potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności. Starosta w celu udzielenia tej formy pomocy zawiera z osobą niepełnosprawną zarejestrowaną jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu umowę.

Koszty potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub uzyskania dokumentu potwierdzającego nabycie wiedzy i umiejętności finansowane są do wysokości 100% przeciętnego wynagrodzenia.

II. Bonu na kształcenie ustawiczne

Starosta, na wniosek osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu, w oparciu o diagnozę zapotrzebowania na zawody, umiejętności lub kwalifikacje na rynku pracy lub zgłoszenie pracodawcy lub przedsiębiorcy, może przyznać ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych bon na kształcenie ustawiczne stanowiący gwarancję sfinansowania osobie niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu wskazanego przez niego kształcenia ustawicznego.

Wartość bonu na kształcenie ustawiczne wynosi 100% przeciętnego wynagrodzenia obowiązującego w dniu przyznania bonu (koszty przekraczające ten limit finansuje osoba niepełnosprawna zarejestrowana jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu).

W ramach bonu starosta finansuje osobie niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu:

koszt należny instytucji szkoleniowej za realizację jednego lub kilku szkoleń – w formie wpłaty na rachunek płatniczy instytucji szkoleniowej;
koszt należny organizatorowi studiów podyplomowych – w formie wpłaty na rachunek płatniczy organizatora studiów;
koszty potwierdzenia nabycia wiedzy i umiejętności lub koszty uzyskania dokumentów potwierdzających nabycie wiedzy i umiejętności – w formie wpłaty na rachunek płatniczy instytucji potwierdzającej nabycie wiedzy i umiejętności lub instytucji wydającej dokumenty potwierdzające nabycie wiedzy i umiejętności.

III. Stażu

Staże finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przeznaczone są dla osób niepełnosprawnych zarejestrowanych jako poszukujące pracy niepozostające w zatrudnieniu. Staż jest to nabywanie przez skierowaną osobę wiedzy i umiejętności poprzez wykonywanie zadań w miejscu pracy bez nawiązania stosunku pracy z pracodawcą a skierowaną na staż osobą. Korzystanie ze stażu pozwala więc zdobyć doświadczenie zawodowe, stwarzając tym samym większe szanse na uzyskanie zatrudnienia.

Staż może trwać od 3 do 6 miesięcy, a w przypadku stażu zakończonego potwierdzeniem nabycia wiedzy lub umiejętności przeprowadzanym przez uprawnioną instytucję od 3 do 12 miesięcy.

Organizatorem stażu może być:

pracodawca,
przedsiębiorca niezatrudniający pracowników,
podmiot ekonomii społecznej, o którym mowa w art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej, lub jednostka tworząca podmiot ekonomii społecznej, o którym mowa w art. 2 pkt 5 lit. b lub c tej ustawy,
rolnicza spółdzielnia produkcyjna,
pełnoletnia osoba fizyczna, nieposiadająca statusu bezrobotnego, zamieszkująca i prowadząca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym ogrodniczej, sadowniczej, pszczelarskiej i rybnej, w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym lub prowadząca dział specjalny produkcji rolnej, o którym mowa w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Podczas odbywania stażu przysługuje stypendium w wysokości 160% kwoty zasiłku dla bezrobotnych. Okres pobierania stypendium wlicza się do okresu pracy wymaganego do nabycia lub zachowania uprawnień pracowniczych oraz okresów składkowych.

Za okres udokumentowanej niezdolności do pracy osoba niepełnosprawna zarejestrowana jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu zachowuje prawo do stypendium w wysokości 50% kwoty stypendium.

Podczas odbywania stażu jego uczestnik ma prawo do 2 dni wolnych za każde 30 dni kalendarzowych odbywania stażu (na swój wniosek), za które przysługuje stypendium.

Uczestnik stażu otrzymuje od starosty zaświadczenie o odbyciu stażu, a od pracodawcy - opinię zawierającą informacje o realizowanych przez skierowaną osobę zadaniach oraz nabytej wiedzy i umiejętnościach.

IV. Prac interwencyjnych

Prace interwencyjne finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oznaczają zatrudnienie osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu przez pracodawcę w pełnym wymiarze czasu pracy z częściowym dofinansowaniem pracodawcy wynagrodzenia ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

O organizację prac interwencyjnych może ubiegać się każdy pracodawca bądź przedsiębiorca, który w ocenie urzędu pracy jest w stanie te prace prawidłowo przeprowadzić.

Prace interwencyjne mogą trwać od 3 do 12 miesięcy.

Dodatkowo po zakończeniu prac interwencyjnych pracodawca/przedsiębiorca zobowiązany jest do utrzymania zatrudnienia przez połowę okresu, za który uzyskał refundację wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne (w przypadku, gdy prace trwały np. 6 miesięcy pracodawca musi zatem utrzymać zatrudnienie przez kolejne 3 miesiące).

V. Badań lekarskich lub psychologicznych

Powiatowy urząd pracy może skierować osobę niepełnosprawną zarejestrowaną jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu na badania lekarskie lub psychologiczne mające na celu stwierdzenie jego zdolności do wykonywania pracy, uczestnictwa w formie pomocy lub wykluczenie przeciwskazań do wykonywania pracy związanej z formą.

VI. Zwrotu kosztów przejazdu

Starosta może na podstawie umowy finansować ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez okres do 12 miesięcy koszty przejazdu w związku z podjęciem przez osobę niepełnosprawną zarejestrowaną jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu, zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub udziału w formie pomocy.
Starosta może zwrócić osobie niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu koszt przejazdu do pracodawcy i powrotu do miejsca zamieszkania w przypadku skierowania go do pracodawcy, który zgłosił ofertę pracy.
Starosta może zwrócić osobie niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu koszt przejazdu na badania lekarskie lub psychologiczne i powrotu do miejsca zamieszkania, jeżeli na badania został skierowany przez starostę i dojeżdża do tych miejsc.

VII. Zwrotu kosztów zakwaterowania

Starosta może na podstawie umowy finansować ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przez okres do 12 miesięcy koszty zakwaterowania, w związku z podjęciem przez osobę niepełnosprawną zarejestrowaną jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu, zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub udziału w formie pomocy.

VIII. Bonu na zasiedlenie

Bon na zasiedlenie stanowi gwarancję przyznania środków finansowych na pokrycie kosztów zamieszkania w związku z podjęciem zatrudnienia, wykonywaniem innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, poza miejscem dotychczasowego zamieszkania.

Starosta może przyznać ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych bon na zasiedlenie osobie niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu w związku z zamiarem podjęcia, poza miejscem dotychczasowego zamieszkania, zatrudnienia, wykonywaniem innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej, jeżeli:

za ich wykonywanie będzie osiągał wynagrodzenie lub przychód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę brutto miesięcznie;
odległość od miejsca dotychczasowego zamieszkania do miejscowości, w której zamieszka w związku z podjęciem zatrudnienia, wykonywania innej pracy zarobkowej lub działalności gospodarczej wynosi co najmniej 80 km lub najkrótszy czas dotarcia do tej miejscowości i powrotu do miejsca dotychczasowego zamieszkania przekracza łącznie co najmniej 3 godziny dziennie;
będzie pozostawał w zatrudnieniu, wykonywał inną pracę zarobkowej lub prowadził działalność przez okres co najmniej 180 dni w ciągu 240 dni trwania umowy o bon na zasiedlenie.

IX. Robót publicznych

Roboty publiczne finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oznaczają zatrudnienie osoby niepełnosprawnej zarejestrowanej jako poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy przy wykonywaniu prac organizowanych przez powiaty, gminy, organizacje pozarządowe statutowo zajmujące się problematyką ochrony środowiska, kultury, oświaty, kultury fizycznej i turystyki, opieki zdrowotnej, bezrobocia oraz pomocy społecznej, przedsiębiorstwa społeczne, spółdzielnie socjalne a także spółki wodne i ich związki, jeżeli prace te są finansowane lub dofinansowane ze środków samorządu terytorialnego, budżetu państwa, funduszy celowych, organizacji pozarządowych, przedsiębiorstw społecznych, spółdzielni socjalnych, spółek wodnych i ich związków. Starosta po zawarciu umowy z organizatorem robót publicznych dokonuje comiesięcznych refundacji wynagrodzeń i składek w wysokości ustalonej w umowie.

Roboty publiczne mogą być organizowane przez:

powiaty (z wyłączeniem prac organizowanych w urzędach pracy),
gminy,
organizacje pozarządowe statutowo zajmujące się problematyką ochrony środowiska, kultury, oświaty, kultury fizycznej i turystyki, opieki zdrowotnej, bezrobocia oraz pomocy społecznej,
spółki wodne i ich związki,
przedsiębiorstwa społeczne,
spółdzielnie socjalne.

X. Jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej

Osoba niepełnosprawna zarejestrowana jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostająca w zatrudnieniu może otrzymać ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, rolniczej albo na podjęcie działalności w formie spółdzielni socjalnej na jednego członka założyciela spółdzielni oraz na jednego członka przystępującego do spółdzielni socjalnej po jej założeniu, w wysokości określonej w umowie zawartej ze starostą:

1) nie wyższej niż sześciokrotność przeciętnego wynagrodzenia, w przypadku zobowiązania do prowadzenia działalności gospodarczej, rolniczej lub członkostwa w spółdzielni socjalnej nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy,

2) wynoszącej od sześciokrotności do piętnastokrotności przeciętnego wynagrodzenia, w przypadku zobowiązania do prowadzenia działalności gospodarczej, rolniczej lub członkostwa w spółdzielni socjalnej nieprzerwanie przez okres co najmniej 24 miesięcy

Przyznane środki mogą zostać przeznaczone między innymi na zakup maszyn, urządzeń, wyposażenia, oprogramowania czy materiałów niezbędnych do rozpoczęcia działalności.

Formy wsparcia dla pracodawców

I. Zwrot kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy osoby niepełnosprawnej

Pracodawca, który przez okres co najmniej 36 miesięcy zatrudni osobę niepełnosprawną zarejestrowaną w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna albo poszukująca pracy niepozostającą w zatrudnieniu, może otrzymać, na wniosek, ze środków Funduszu zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy do wysokości piętnastokrotnego przeciętnego wynagrodzenia.

Maksymalna wysokość pomocy na wyposażenie jednego stanowiska wynosi piętnastokrotność przeciętnego wynagrodzenia (tj. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale od pierwszego dnia następującego po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego).

Warunkiem dokonania zwrotu kosztów jest uzyskanie pozytywnej opinii Państwowej Inspekcji Pracy – wydanej na wniosek starosty – o przystosowaniu stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności zatrudnionego pracownika lub w przypadku gdy zatrudnienie osoby niepełnosprawnej nie wymagało przystosowania o spełnieniu warunków bezpieczeństwa i higieny pracy na tym stanowisku. Zwrot kosztów obejmuje udokumentowane koszty zakupu lub wytworzenia wyposażenia stanowiska pracy wraz z niepodlegającym odliczeniu podatkiem VAT i podatkiem akcyzowym. Jednakże zwrotowi nie podlegają koszty poniesione przez pracodawcę przed dniem zawarcia umowy.

II. Zwrot kosztów przystosowania stanowiska pracy

Pracodawca, który zatrudni osobę niepełnosprawną przez okres co najmniej 36 miesięcy może otrzymać zwrot ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych kosztów:

adaptacji pomieszczeń zakładu pracy do potrzeb osób niepełnosprawnych, w szczególności poniesionych w związku z przystosowaniem tworzonych lub istniejących stanowisk pracy dla tych osób, stosownie do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności;
adaptacji lub nabycia urządzeń ułatwiających osobie niepełnosprawnej wykonywanie pracy lub funkcjonowanie w zakładzie pracy;
zakupu i autoryzacji oprogramowania na użytek pracowników niepełnosprawnych oraz urządzeń technologii wspomagających lub przystosowanych do potrzeb wynikających z ich niepełnosprawności;
rozpoznania przez służby medycyny pracy potrzeb, o których mowa wyżej.

Zwrot kosztów dotyczy osób niepełnosprawnych:

bezrobotnych lub poszukujących pracy niepozostających w zatrudnieniu, skierowanych do pracy przez powiatowy urząd pracy;
pozostających w zatrudnieniu u pracodawcy występującego o zwrot kosztów, ale tylko w stosunku do tych osób których niepełnosprawność powstała w okresie zatrudnienia u tego pracodawcy, z wyjątkiem przypadków, gdy przyczyną powstania niepełnosprawności było zawinione przez pracodawcę lub przez pracownika naruszenie przepisów, w tym przepisów prawa pracy.

Zwrotu kosztów dokonuje starosta na podstawie umowy cywilnoprawnej, która określa wysokość pomocy oraz prawa i obowiązki stron ją zawierających (starosty i pracodawcy).

Maksymalna wysokość pomocy na przystosowanie jednego stanowiska wynosi dwudziestokrotność przeciętnego wynagrodzenie (tj. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim kwartale od pierwszego dnia następującego po ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego) za każde przystosowane stanowisko pracy osoby niepełnosprawnej.

III. Zwrot kosztów zatrudnienia pracownika pomagającego osobie niepełnosprawnej w pracy

Pracodawca, który zatrudnia pracownika niepełnosprawnego może otrzymać ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwrot miesięcznych kosztów zatrudnienia pracowników pomagających pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy w zakresie czynności ułatwiających komunikowanie się z otoczeniem, a także czynności niemożliwych lub trudnych do samodzielnego wykonania przez pracownika niepełnosprawnego na stanowisku pracy.

Wysokość zwrotu ustala się dzieląc liczbę godzin przeznaczonych na pomoc osobom niepełnosprawnym przez liczbę godzin pracy osób niepełnosprawnych w danym miesiącu i mnożąc uzyskany wynik przez kwotę najniższego wynagrodzenia. Liczba godzin przeznaczonych na pomoc pracownikowi niepełnosprawnemu nie może przekroczyć 20% liczby godzin pracy pracownika w miesiącu.

Aby uzyskać zwrot pracodawca musi złożyć wniosek o zwrot kosztów zatrudnienia pracowników pomagających pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy do starosty lub prezydenta miasta na prawach powiatu. Starosta lub prezydent miasta na prawach powiatu dokonuje zwrotu kosztów po zawarciu umowy.

Przepisy nie zabraniają, aby pracownikiem pomagającym pracownikowi niepełnosprawnemu była inna osoba niepełnosprawna. Należy jednak wziąć pod uwagę, że niepełnosprawny pracownik pomagający osobie niepełnosprawnej nie powinien mieć problemów związanych z wykonywaniem czynności, w zakresie których służy pomocą innemu pracownikowi niepełnosprawnemu.

Refundacja kosztów zatrudnienia pracownika pomagającego pracownikowi niepełnosprawnemu w pracy może dotyczyć również sytuacji, w której zarówno osoba niepełnosprawna, jak i pracownik pomagający, pracują w danym podmiocie od dawna, a zajmowane przez pracownika niepełnosprawnego stanowisko pracy i zakres obowiązków nie uległy zmianie. Taka sytuacja może zaistnieć jeśli dojdzie do pogorszenia stanu zdrowia pracownika niepełnosprawnego i wyniknie z niego potrzeba udzielenia mu pomocy w wykonywaniu czynności na dotychczasowym stanowisku pracy..

IV. Finansowanie kosztów szkoleń pracowników niepełnosprawnych

Na wniosek pracodawcy poniesione przez niego koszty szkolenia zatrudnionych osób niepełnosprawnych mogą być zrefundowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

Koszty szkolenia mogą być zrefundowane do wysokości 70% tych kosztów, nie więcej jednak niż do wysokości dwukrotnego przeciętnego wynagrodzenia na jedną osobę, przy czym:

w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorców refundacja nie może przekroczyć 70% kosztów szkolenia kwalifikujących się do objęcia pomocą;
w odniesieniu do dużych przedsiębiorców refundacja nie może przekroczyć 60% kosztów szkolenia kwalifikujących się do objęcia pomocą.

Refundacja obejmuje poniesione w związku ze szkoleniem koszty:

usług świadczonych przez osoby prowadzące szkolenie poniesione za godziny, podczas których prowadzą one szkolenie;
usług tłumacza języka migowego, tłumacza-przewodnika, lektora dla osób niewidomych lub opiekuna zatrudnionej osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego stopnia niepełnosprawności;
podróży osób prowadzących szkolenie, uczestników szkolenia, tłumacza języka migowego, tłumacza-przewodnika, lektora dla osób niewidomych lub opiekuna zatrudnionej osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego stopnia niepełnosprawności;
zakwaterowania i wyżywienia uczestników szkolenia;
usług doradczych;
obsługi administracyjno-biurowej;
wynajmu pomieszczeń;
amortyzacji wyposażenia i narzędzi, z wyłączeniem wyposażenia i narzędzi zakupionych w ramach wsparcia ze środków publicznych w okresie siedmiu lat przed realizacją szkolenia;
materiałów szkoleniowych.

Refundacja jest przeznaczona również na pokrycie wydatków obejmujących koszty płacy pracownika niepełnosprawnego za czas, w którym pracownik ten uczestniczy w szkoleniu.

Zapraszamy osoby z niepełnosprawnościami oraz pracodawców do korzystania z dostępnych form wsparcia finansowanych ze środków PFRON.